سبک های فرزندپروری

از مهم ترین دوره های زندگی فرد، دوره ی کودکی است، زیرا که شخصیت  فرد در آن دوران شکل می گیرد. خانواده اولین عاملی است که باعث رشد شخصیت سالم  کودک مي شود. در این بین کیفیت ارتباط والدین به خصوص ارتباط مادر با کودک بسیار مهم شناخته شده است(۳). در واقع ارتباطات و شیوه ی فرزندپروری والدین مي تواند نقش بسیار تاثیرگذاری در کاهش مشکلات رفتاری و رشد شخصیت مطلوب کودکان داشته باشد.

طبق تعریف بامریند در سال۱۹۹۱ فرزندپروري به روش ها و رفتارهاي ویژه ای گفته می شود که جداگانه یا در تعامل با یکدیگر بررشد کودك تأثیر می گذارد. در واقع پایه و اساس شیوه ی فرزندپروري تلاشهاي والدین براي کنترل و اجتماعی کردن کودکشان است(۲).

چهار شیوه فرزندپروری بر طبق نظریه بامریند عبارت است از:۱)مقتدرانه ۲)مستبدانه ۳)آسان گیرانه  ۴)مسامحه کارانه.

۱)فرزندپروري مقتدرانه: در این شیوه تربیتی، محبت و کنترل والدین نسبت به فرزندان، زیاد است. والدین مقتدر با حمایت زیاد و کنترل دقیق، شرایط مطلوبی را به وجود می آورند. بامریند معتقد است که شیوه فرزندپروری مقتدرانه، قاطعانه در عین حال  منطقی، پرورش دهنده و توام با محبت است. بر اساس تحقیقات ، فرزندان والدین دارای شیوه مقتدرانه که بهترین حالت است، بسیار خوب پرورش یافته و در انجام تكالیف جدید بهتر از سایرین عمل مي کنند و از پیشرفت تحصیلي بهتری برخوردارند.

۲)فرزندپروري مستبدانه: والدین با سبک فرزندپروری مستبدانه نسبت به فرزندان خود محبت کمتر و کنترل بسیاري دارند.آنها سعی می کنند رفتارها و نگرشهای فرزندانشان را مطابق با یک مجموعه استانداردهای رفتاری مطلق گرا که به وسیله یک قدرت بالاتر تنظیم شده اند، کنترل و ارزیابی کنند. در خانواده هایی که روش تربیتی والدین مستبدانه است، محور روابط بر اساس قدرت، خشونت ،رفتار خود محوري و پرهیز از مشورت با اعضاي خانواده است.

۳)فرزندپروري آسان گیرانه: والدین آسان گیر نسبت به فرزندان خود کنترل کمتري دارند و محبت نسبت به آنها زیاد است. والدین سهلگیر برای کودکان خود محیطی آرام و پذیرا به وجود می آورند،خواسته های اندکی از فرزندان خود دارند و بر آنچه آنها انجام می دهند کنترل و نظارت ندارند. ویژگی اصلی شیوه آسان گیرانه عدم توجه به فرزندان و کنترل آنها است.

۴)فرزندپروي مسامحه کارانه: در این شیوه تربیتی، کنترل و محبت به فرزندان در کمترین سطح قرار دارد.

اضطراب جدایی

در برنامه های فرزندپروری به والدين آموزش داده ميشود كه چگونه تعاملات مثبت با كودكانشان را افزايش داده، از تعارضات خود بكاهند و از روش هاي نامناسب فرزندپروري بپرهيزند. والديني كه اين آموزشها را دريافت ميكنند، خودكفايي بيشتري احساس نموده، به روش مناسب تري با کودک خود ارتباط می گیرند و توانايي اطاعت پذيري كودك را به صورت پايدار تقويت مي كنند، در عوض خودباوري اندك والدين  در این زمینه باعث مي شود كه آنان در تربيت فرزندان به روشهاي مستبدانه ،آسان گیرانه و مسامحه کارانه متوسل شوند كه اين خود به تداوم مشكل رفتاري كودك منجر ميگردد(۱).

در آخر لازم به ذکر است تا گفته شود ، فرزندپروری و رسیدن به سبک مقتدرانه  و اطمینان بخش کار ساده ای نیست.  این فرآیند مستلزم تلاش و پشتکار، صرف وقت، آمادگی مداوم برای تعدیل رفتار تربیتی، بازبودن دربرابر تجارب حاصل از نتایج و پیامدهای شیوه های تربیتی، یادگیری، استفاده از نظر متخصصین  و مشاوره و کسب خودآگاهی والدین است.

منابع

۱)محرري، فاطمه؛ شهريور، زهرا؛ تهراني دوست، مهدي. ( ۱۳۸۸ ). تأثيرآموزش برنامة تربيت سازنده به مادران بر مشكلات رفتاري كودكان مبتلا به ADHD. مجلة علمي پژوهشي اصول بهداشت روانی،۴۱: ۴۰-۳۱٫

۲)Baumrind D.(1991). Effetive parenting during the early adoiescent transition InP.A.Cowan & E.M.Hetherington(Eds). Family tranaitions.;2:111-163.MillsdalenJ:Erlbaum.

۳)Messmer R, Rodrigues S, Adams J, Washburn K.( 2007). Effect of kangaroo care on sleep time for neonates. J Pediatr Nurs; 23:408-414.

نویسنده: دکتر مریم معادی اصفهان

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *