اضطراب اجتماعي چيست؟

 

اضطراب اجتماعي ترس از موقعيت‎هاي اجتماعي است. اين موقعيت‎ها عبارتند از صحبت در حضور جمع، ملاقات با افراد ناآشنا، مهماني رفتن، قرار ملاقات گذاشتن، غذا خوردن در حضور جمع، استراحت در اماكن عمومي، ‌گفتگو با افرادي كه رأس قدرت هستند و نشان دادن عدم موافقت با ديگران.

افراد مبتلا به اضطراب اجتماعي مي‎ترسند رفتارشان طوري باشد كه باعث شود ديگران درباره آن­ها بد فكر كنند. اغلب از اين مي‎ترسند كه ديگران نشانه‎هاي اضطراب‎شان را ببينند، اين نشانه‎ها شامل سرخ شدن، لرزيدن يا عرق كردن مي‎شوند. اين افراد معمولاً سعي مي‎كنند از موقعيت‎هاي اضطراب‎آفرين دوري كنند. وقتي نتوانند خود را از موقعيت اضطراب‌آفرين دور نگه دارند، به شدت احساس اضطراب يا خجالت مي‎كنند. امكان دارد گاهي دچار حملات وحشتزدگي شوند. گاهي مشكلات‎شان محدود و كوچك هستند. مثل افرادي كه در كلاس قادر به صحبت نيستند. گاهي مشكلات‎شان بسيار جدي مي‎شود. افرادي كه مبتلا به اضطراب اجتماعي شديد هستند اغلب دوستان كمي دارند، احساس تنهايي مي‎كنند و به زحمت مي‎توانند به هدف‎هاي تحصيلي يا شغلي‎شان برسند.

 

چه كساني به اضطراب اجتماعي مبتلا هستند؟

اضطراب اجتماعي بسيار شايع است، از هر هشت نفر يك نفر يا بيشتر از اين اختلال به درجات مختلف حدأقل در يك دوره از زندگي‎شان رنج مي‎برند. بسياري از افراد آدم‌هاي خجالتي هستند اما خجالتي بودن اين افراد آن قدر نيست كه هر فرد خجالتي مبتلا به اضطراب اجتماعي دانسته شود. اضطراب اجتماعي در زنان دوبرابر مردان است. با اين وجود، مردان خيلي كم‌تر از زنان به سراغ درمان مي‎روند. در بسياري از موارد، آغاز اضطراب اجتماعي در ابتداي نوجواني است اما در مواردي هم در سنين پايين‎تر گزارش شده است. اگر افراد مبتلا به اضطراب اجتماعي درمان نشوند، امكان دارد مشكل‎شان تا سال‎ها بعد ادامه پيدا كند.

 

علت اضطراب اجتماعي چيست؟

ما علت دقيق اضطراب اجتماعي را نمي‎دانيم. اما چندين عامل در ايجاد اين مشكل دخالت دارند:

 ژنتيك. در افراد خانواده افراد مبتلا به اضطراب اجتماعي، خجالت يا اضطراب اجتماعي ديده مي‎شود.

–  تجربيات گذشته. بسياري از افراد مبتلا در گذشته دچار خجالت يا سرافكندگي شده‎اند. آن­ها از اين مي‎ترسند كه اين اتفاق دوباره تكرار شود. پس ياد مي‎گيرند كه از موقعيت‎ها اجتناب كنند و اين رفتار با گذشت زمان بدتر مي‎شود.

–  تفكر منفي. افراد مبتلا به اضطراب اجتماعي اغلب درباره اتفاقي كه ممكن است در موقعيت‌هاي اجتماعي بيافتد، افكار خودآيند منفي دارند. اين افكار معمولاً از اين دست هستند ”فكرم كار نمي‎كند و نمي‎توانم چيزي بگويم“، ”مثل يك احمق رفتار مي‎كنم“، ”همه‎ مي‎بينند كه حالم بد است“، اين افراد معيارهايي دارند كه آسان نيستند، مثلاً ”اصلاً نبايد مضطرب بشوم“، ”بايد خوشگل و شيك باشم تا تحويلم بگيرند“ يا ”نظر همه درباره من بايد مثبت باشد“ اغلب درباره خودشان باورهاي منفي دارند، مثلاً ”من خسته­كننده هستم“، ”من عجيب  و غريبم“ يا ”مثل بقيه نيستم“.

 فقدان مهارتهاي اجتماعي. برخي افراد مبتلا به اضطراب اجتماعي، مهارت‎هاي اجتماعي را نياموخته‎اند، شايد به اين دليل كه بعضي از آن­ها هرگز شانس آموختن آن را نداشته‎اند. مشكل آن­ها اين است كه نمي‎دانند در موقعيت‎هاي اجتماعي بايد چه رفتاري داشته باشند. اما دسته ديگر از مبتلايان با وجود داشتن مهارت‎هاي اجتماعي خوب، در موقعيت‎هاي اجتماعي چنان مضطرب مي‎شوند كه نمي‎توانند از مهارت‎هايشان استفاده كنند.

 

درمان شناختي رفتاري براي اين اختلال چه ميكند؟

درمان شناختي رفتاري بر اين اساس انجام مي‌شود كه  افكار به خصوصي علت اضطراب اجتماعي هستند. اين روش به شما كمك مي‎كند تا آن‌ افكار را تغيير دهيد. درمانگر به شما مي‎آموزد كه چگونه افكار منفي‎تان را بشناسيد و مثبت‎تر فكر كنيد. او به شما كمك مي‎كند تا به تدريج با موقعيتي روبرو شويد كه قبلاً در آن ترسيده‎ايد و شما در اين تجربه جديد كشف مي‎كنيد كه آن­چه از آن مي‎ترسيد معمولاً اتفاق نمي‎افتد، و در نتيجه كم‌تر از سابق از اين موقعيت‎ها مي‎ترسيد. به علاوه، درمانگر به شما مهارت‎هاي اجتماعي و راه آرامش گرفتن را مي‎آموزد و اين باعث مي‎شود تا در موقعيت‎ها احساس اعتماد به نفس بيشتري بكنيد.

تحقيقات نشان داده است كه درمان شناختي رفتاري به افراد مبتلا كمك مي‎كند تا احساس اضطراب كمتري داشته باشند. روش درمان به گونه‌اي است كه اين آرامش و عدم اضطرابحتي پس از خاتمه درمان نيز ادامه پيدا مي‎كند.

 

 درمان چقدر طول ميكشد؟

براي افراد مبتلا به اضطراب اجتماعي در حد خفيف تا متوسط، معمولاً 20 جلسه‌ي درماني كافي است. درمان افرادي كه فقط در يك موقعيت خاص، مثل صحبت كردن در جمع، رنج مي‎برند شايد حتي كمتر از اين هم طول بكشد و افراد مبتلا به اضطراب اجتماعي شديد شايد به جلسات بيش­تري نياز داشته باشند.

 

آيا مصرف دارو مؤثر است؟

انواع مختلفي از داروها براي اين اختلال توليد و به بازار آمده است. طبق تجويز پزشك يا روانپزشك­تان يكي از آن­ها را كه برايتان مناسب‎تر است مصرف كنيد. به خاطر داشته باشيد كه اشكال اين داروها اين است كه با توقف مصرف دارو علايم اغلب برمي‎گردد. به همين علت، بهتر است ضمن استفاده از دارو درمان شناختي رفتاري هم دريافت كنيد.

 

 از شما به عنوان مراجع چه انتظاري ميرود؟

بسياري از افراد در آغاز درمان احساس اضطراب مي‎كنند و مطمئن نيستند كه آيا حال­شان خوب مي‎شود يا خير. همه شما كه مبتلا به اين اختلال هستيد، ناگزير هستيد كه براي درمان و بهبودي خود تلاش كنيد. درمانگرتان به شما مي‎آموزد كه براي كمك به خودتان چه بكنيد و شما آن كارها را در فواصل بين جلسات تمرين خواهيد كرد. تمرين‌هاي اوليه كاملاً آسان هستند. اما به تدريج و همچنان كه آرامش شما در موقعيت‌هاي اجتماعي بيش­تر مي‎شود، تمرين‌ها هم دشوارتر خواهند شد. هر چه بيش­تر تمرين كنيد، احتمال بهتر شدن‎تان بيش­تر خواهد شد.

 

0

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *