به فرزند خود در کم کردن اضطراب کمک کنیم

بدون تردید ترس از امتحان بین دانش آموزان تقریبا همه گیر و رایج است و می‌توان گفت مهمترین علت این موضوع، نتیجه‌ای است که از امتحان بدست می‌آید. نتیجه‌ای که مدرک قبولی یا مردودی محسوب گردیده و باعث ارتقاء ، تهدید ، تشویق و یا تنبیه می‌گردد. گاهی اوقات این نتیجه می‌تواند سرنوشت را نیز رقم زند. به همین علت هر چه نتیجه، حساسیت و اهمیت بیشتری داشته باشد، به همان نسبت می‌تواند اضطراب و ترس از امتحان بیشتر گردد.

در زیر به شماری از نشانه هایی که نمایانگر استرس بیش از حد در افراد است، اشاره شده است:

گاهی در روزهای امتحان از رفتن به مدرسه سرباز می زند ؛

– سوالات را بیش از حد تجزیه و تحلیل می‌کنند و برای هر سؤال احتمالات مختلف را در نظر می گیرید و پیچیده ترین راه را برای پاسخگویی به آن انتخاب می کنند.؛

– رفتار، خوراک و خواب او روزهای قبل از امتحان تغییر پیدا می کند؛

– اشتباهات کوچک و بی دقتی در امتحاناتتش زیاد پیش می آید ؛

– دچار حواس پرتی شده و توانایی تمرکز کردن را ندارد؛

– مطالبی را که قبلاً خیلی خوب خوانده اند و یاد گرفته اند را حین امتحان فراموش می کنند، و گاهی بعد از امتحان دوباره به یادشان می آید.؛ 

– خودش را دست کم گرفته و لقب “احمق” به خود می دهد؛

– در روزهای قبل از امتحان، دچار حالت تهوع و سر درد تنشی می شود؛

– در خانه تمرین ها را خوب انجام می دهد، ولی در امتحان واقعی عملکردش فرق می کند؛

– روی ورقه ها و پروژه ها خوب عمل می کند، ولی در امتحان نه.

جوزف کاسبارو، مدیر پیشین مدرسه ای در نیویورک می گوید: ”مدرسه ها، نظام ها، معلم ها و اجتماع، بیش از پیش بر اساس نمره ی آزمون هایشان داوری می شوند، و سبب می شوند همه درگیر اضطراب شوند.“ پیشنهادهای کاسبارو برای کم کردن اضطراب امتحان در بچه ها، به شرح زیر است:

در آینه نگاه کنید

 والدین باید از خود بپرسند، آیا من عامل عمده ی اضطراب هستم؟، بعضی از والدین ناآگاهانه فرزندان را مضطرب بار می آورند، مثلا پیوسته درباره ی امتحان صحبت می کنند و طوری القا می کنند که انگار ارزش بچه هایشان را با نمره و امتیاز آزمون ها اندازه می گیرند.

کاسبارو می گوید: ”والدین به شدت فکر می کنند آیندهء‌ی بچه‌هایشان وابسته به آزمون ها و نحوی اجرای آن‌هاست“. و آن ها فکر می کنند ”اگر به بچه ها فشار وارد نکنند، وظیفه ی خود را به خوبی انجام نداده اند.“

تعادل را پیدا کنید

پیشرفت فـــرزندتان را ستایش کنید، نه نمره آزمونش را. با این کار به او می فهمانید که چیزهای دیگری چون: هنــر، ورزش و ارتباطات هم، اهمیت ویژه خودشان را دارند. روی کسانی تاکید کنید که امتحان های خود را با نمره های عالی نگذراندند:

هیچ کس از روی عملکرد ضعیف وارنر وان بران در آزمون های ریاضی دبیرستان، نمی‌توانست این نتیجه را بگیرد که روزی او یکی از دانشمندان موشک خواهد شد!. دنبال نمونه هایی از این دست در خانواده و اجتماع  خود باشید و آن ها را به فرزند تان معرفی کنید.

انتظار نداشته باشید که همه ی بچه ها در یک سطح و یکسان باشند

ممکن است دو فرزند شما کاملا متفاوت از یکدیگر عمل کنند. یکی از فرزندانتان ممکن است بدون آمادگی زیاد، به خوبـــی از عهـده ی آزمون برآید، در  حالی که دیگری ممکن است برای گرفتن نمره ی متوسط تلاش زیادی بکند. از تحسین زیاد و مکرر فرزندی که خوب امتحان می دهد، پرهیز کنید. گاهی کودکانی که در امتحان ضعیف عمل می کنند در شغل شان موفقیت بیشتری بدست می آورند. کاسبارو می گوید: ”درباره ی علاقه ی کودک خود واقع بین بوده و آن را تقویت کنید.“

شیوه ی یادگیری کودک خود را بشناسید

بعضی از بچه ها مداخله ی زیاد والدین را نیاز دارند، بیشتر به این سبب که برای آن ها تمرکز بر روی مطلب بیشتر از چند دقیقه سخت است و درحالی که برای گروهی از کودکان گرفتن نمــره ی خوب انگیزه ای قوی برای مطالعه است و گروهی دیگر از فرزندان را با کمک جایزه ای فوری مانند تماشای تلویزیون می توان به مطالعه تشویق کرد.

درباره شیوه ی انجام تکالیف فرزندانتان بازنگری کنید

بیشتر والدین اصرار دارند بچه ها تکالیف را درست پس از مدرسه انجام دهند ولی بیشتر بچه ها به گفته ی کاسبارو در آن زمان خسته و از پا درآمده هستند و زمان مناسبی برای انجام تکالیف درسی نیست.

عادت های سالم را تقویت کنید

بچه ها نیاز دارند غذاهای سالم بخورند، پیوسته ورزش کنند و خواب مناسبی داشته باشند، والــدین می توانند الگــوی این عادت های سالم باشند و مطمئن شوند که فرزندان فرصت گزینش سالم را دارند. مثلا والدین می‌توانند یخچال را از خوراکی های سالم پر کنند.

اضطراب امتحان بخشی از زندگی دانش آموزی است

اما اگر فرزند شما بیش از حد از استرس امتحان رنج می برد، ممکن است نیازمند کمک های جدی باشد. اضطراب زیاد می تواند مانع دستیابی فرزندان به استعداد درونی خود در مدرسه شود و در سلامتی فیزیکـــــــی آن ها تاثیر بگذارد. شما می توانید با آموزش بعضی از فنون سازش با اضطراب امتحان، به فرزند خود کمک کنید. شما نه تنها به آن ها کمک خواهید کرد از عهده ی امتحان ها برآیند بلکه آن ها را با فنونی مجهز می کنید که به که بدانند چگونه با هر مشکلی که در زندگی با آن رو به رو می شوند، رفتار کنند.

فرزندانتان را مقایسه نکنید

فرزندان خود را در هیچ زمینه ای به خصوص نمره‌های امتحانی با دوستان و همسالان و فرزندان بستگان و همسایگان مقایسه نکنید. چه، این مقایسه موجب ایجاد ذهنیت منفی در او نسبت به امتحان شده، به تدریج اعتماد به نفس او را نیز از بین می‌برد.   

از وعده و وعید پرهیز کنید

قبل از امتحان با دادن وعده‌هایی نظیر: “اگر در این امتحان فلان نمره را بگیری، فلان جایزه را برایت تهیه می‌کنم”، فرزند خود را تحت فشار و اضطراب درونی قرار ندهید بلکه همیشه این طور اظهار کنید که تو سعی و تلاش خود را بکن تا بتوانی مطالب را خوب یاد بگیری.

بگذارید فرزندتان در مورد نگرانی هایش صحبت کند

در مورد امتحان طوری با فرزند خود رفتار کنید که او بتواند نظریات و نگرانی‌های خود را در مورد آن، آشکارا بیان کند‏، حتی اگر شکست خورده باشد. در چنین وضعیتی لازم است علت‌ها را شناسایی کرده، او را راهنمایی کنید تا از طریق برنامه‌‌ریزی مناسب، ضعف‌های خود را شناسایی کند و با برطرف کردن آنها بر میزان یادگیری خود بیفزاید.

نمره پایین نشان دهنده بد بودن فرد نیست

توجه داشته باشید، فرزندی که نمره خوبی در امتحان کسب نکرده از نظر شخصیتی فرد بدی نیست بلکه فعالیت او در زمینه فلان درس و امتحان در حد نمره‌ای است که به دست آورده است.

دکتر سمانه کاملی

دکترای مشاوره

0

یک پاسخ

  1. ببخشید معمولا وقتی در انتهای متن نوشته شده دکترای مشاوره دیکه در کنار اسم نویسنده لقب ایشون نوشته نمیشه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *